• سلام دوستان کام به کام از اولین روز ماه مبارک رمضان دوباره شروع به فعالیت کرده است امید واریم که هیچ وقت دیگه این فعالیت قطع نشود و همیشه مستمر باشد با امید روزای بهتر

تغيیرات هنر خوشنویسی با توجه به پیشرفت تکنولوژی

واحد هنر تبیان زنجان- سال های متمادی هنرمندان خوشنویس پیشرو و خلاق به تجربه ای گوناگون پرداختند تا در پی دگرگونی های فنی و نیاز به فراتر رفتن از حد قالب های تکراری و تطبیق با شرایط و نیازهای جدید به اهمیت خوشنویسی و کاربردی که می تواند در تکنولوژی روز ارائه دهد،پی ببرند. مرحله ی اول این تحول از زمان ابداع قلم هی گوناگون سنتی کوفی، نسخ، ثلث، محقق، ریحان، توقیع، رقاع، تعلیق، نستعلیق و شکسته نستعلیق تا ظهور صنعت چاپ بود. در مرحله ی دوم، خوشنویسی دستخوش تحولات بسیار وسیعی از لحاظ شکل و ساختار حروف شد تا امکان استفاده در چاپ را بیابد و به دنبال آن موضوعاتی نظیر تایپوگرافی ( Typography ) و تایپ ستینگ (Type setting ) مطرح شد. مرحله ی سوم که زمان حاضر می باشد، اوج حرکت های شتابنده ای است که توسط رایانه در هنر خوشنویسی معاصر به وجود آمده است. در این دوره تکنولوژی، زمینه ی مناسب تری را برای بسط تایپوگرافی و تایپ ستینگ، نسبت به دوره ی قبل فراهم آورده است.
امروزه خوشنویسان بنا به سلیقه ی خود و با توجه به نیاز سفارش دهنده به دو گروه تقسیم می شوند:

- گروه اول، خوشنویسی را به شیوه ی سابق و با رعایت اصول و قواعد دقیق و موزون به کار می برند. - گروه دوم، خوشنویسی را به شیوه سابق و با رعایت اصول و قواعد دقیق، با ترکیب بندی های جدید و مناسب با موضوع مورد استفاده قرار می دهند. - افزون بر دو شیوه ی مذکور، هنر خوشنویسی معاصر دستخوش دگرگونی دیگری نیز شده که ناشی از مسائل تجاری است. بدین معنا که کاربرد خوشنویسی در صنعت چاپ موجب گردیده تا شکل های جدیدی از کاربرد خط در ترکیب بندی های متنوع به وجود آید که نوع و اندازه ی قلم، رنگ و تمامی عواملی که به ترکیب بندی کمک می کند را شامل می شود، از همین رو خوشنویس معاصر باید شناخت و تجربه ی کافی از اصول و مبانی هنرهای تجسمی داشته باشد، چرا که بدون آشنایی با این اصول، استفاده ی صرف از امکانات تکنولوژی معاصر، نتیجه ای جز ارائه ی آثاری در حد نازل که دون شان هنر خوشنویسی است، نخواهد داشت. عصر حاضر که امکانات مختلفی را در دست هنرمندان قرار داده است، آگاهی و دقت بیشتری را هم از او می طلبد. زیرا در این دوره نظریه های مختلفی در باب جهانی شدن خط و زبان مطرح شده است. در اوایل عصر حاضر برخی مردم به فیلسوف و ریاضیدان قرن 17 میلادی لیب نیتس بر این باورند که می توان یک زبان کاملا مکتوب برای ارتباطات جهانی موسیقی و ریاضیات اختراع کرد. البته به دلایل مختلفی این رویا هرگز به واقعیت نپیوست ولی این امر دلیل بر آن نمی شود که هنرمند خوشنویس معاصر صرفا در فکر ایجاد ترکیب های زیبا با استفاده از خطوط به یادگار مانده ی سنتی استادان گذشته باشد. او باید در کنار آن به تحقیق و پژوهش پیرامون شناسایی ابعاد و ظرایف دقیقی که اصول و قواعد خوشنویسی را تشکیل می دهند، پرداخته و این هنر ارزنده را با ذکر نمونه های منحصر به فرد به جهانیان معرفی می نماید تا بدین ترتیب ذهن و چشم بینندگان در سراسر جهان با شکل های انتزاعی موجود در این هنر آشنا شده و امکان گسترش این هنر را در سطح جهانی بیشتر کند. عصر رایانه، اسکنر (Scanner) ، ایمیج ستر (Image Setter) و ... عصری است با تمام ابعاد و تبعات تکنولوژیکی اش. ماندگاری در این عصر بستگی مستقیم با پژوهش های کاربردی دارد. وقتی گفته می شود خوشنویس در زمان ایجاد اثر، تابع نوعی درک شهودی است، بدان معنا است که ذهن او دائما در پی تحلیل و گزینش است. تحلیل و گزینشی که در عصر حاضر صورت می گیرد از لحاظ پوسته ی خارجی و تکنیک های اجرایی ظاهرا متفاوت می نماید، اما پوسته ی داخلی حاوی همان اصول و قواعد سنتی خوشنویسی است. اصول نسبت، قوت، ضعف، صعود، نزول، سطح، دور و ... حاوی نکات بصری ارزنده ای است که از استادان خوشنویسی گذشته برای ما به یادگار مانده است افق گسترده ی دید آنان چنان بوده که با قرار دادن دو اصل معنوی «صفا» و «شان» در کنار اصول فنی، خط خود را دائما صیقل می داده اند. بدیهی است که در عصر حاضر، نوع صیقل تفاوت یافته است، اما آیا به راستی ذات هنر خوشنویسی تابع مطلقی از ظهور امکانات تکنولوژی است؟ مسلما پاسخ منفی است. آنچه ضامن بقای یک شاخه ی هنری می شود، تکنیک نیست، بلکه روح حاکم بر تک تک عناصر تشکیل دهنده ی آن هنر است که هر چه غنی تر باشد، ماندگارتر می گردد. نتیجه گیری

مطالعه در کاربردهای هنر خوشنویسی در تکنولوژی عصر حاضر، نشانگر ظرفیت بالای این هنر می باشد. جای آن دارد که با نگاهی عمیق و آینده نگر راهکارهای مناسبی برای رشد و توسعه ی هر چه بیشتر این هنر اصیل در ارتباط با تکنولوژی روز برداشته شود. به همین جهت توجه به موارد زیر از اهمیت خاصی برخودار است: 1 - آشنایی حرفه ای با تکنولوژی های خاصی که امروزه می توانند در روند کاربرد خوشنویسی مورد استفاده قرار گیرند. این آشنایی باید با حضور کارشناسان فنی به همراه خوشنویسان حرفه ای انجام گیرد ( لازم به ذکر است، خوشنویسانی که در این زمینه به فعالیت خواهند پرداخت باید در زمینه ی اصول و مبانی هنرهای تجسمی تجارب فراوانی داشته و علاوه بر تبحر در اصول خوشنویسی با تکنولوژی رایانه نیز آشنا باشند. زیرا بیشترین کاربرد خوشنویسی در عصر تکنولوژی در زمینه ی ارائه ی نرم افزارهای حروفچینی است که قادر به نگارش اقلام سنتی هستند. هم چنین همراهی خوشنویسان صاحب ذوق و پیشرو در کنار متخصصان رایانه می تواند نتایج ارزنده ای را به وجود آورد که در حال حاضر نیاز به آن بسیار حساس می گردد.) 2 - برگزاری دوره های آشنایی خوشنویسان با علوم و هنرهای روز. 3 - برگزاری نمایشگاه های بین المللی جهت آشنایی با تحولات مختلفی که در زمینه ی کاربردهای خوشنویسی در کشورهای دیگر صورت می پذیرد. 4 - برگزاری دوره های تخصصی آشنایی با اصول و ضوابط خوشنویسی سنتی. 5 - انجام پژوهش های مرتبط با کاربردهای خوشنویسی و شناخت ظرفیت های آن درتکنولوژی روز و ارائه ی این پژوهش ها به صورت کاربردی در امور انتشاراتی که میتواند در دسترش عموم قرار گیرد. برگزاری جلسات بحث و بررسی پیرامون راهکارهای جدید استفاده از خوشنویسی در تکنولوژی روز.
 
بالا